Brytyjskie muzea mogą łatwiej zwracać zabytki. Nowe przepisy nie dotyczą British Museum

28 listopada 2025, 10:00

W Wielkiej Brytanii zaczęły obowiązywać przepisy, które ułatwiają zwrot zabytków do państw ich pochodzenia. Pozwalają one muzeom, które są zarejestrowane jako instytucje charytatywne i nie zostały uznane za muzea narodowe, przekazanie za granicę zabytków na podstawie „zasad moralnych”. Spod działania tych przepisów wyłączono jednak – ze względu na przepisy, którymi są objęte (np. British Museum Act z 1963 roku zabrania zbywania przedmiotów z jego kolekcji) – 16 instytucji i muzeów, w tym British Museum, Tate Gallery i National Gallery.



Nanokapsułki z bilirubiną zwiększają przeżywalność przeszczepionych komórek wysp trzustkowych

19 grudnia 2017, 12:09

Kapsułki wypełnione bilirubiną zwiększają przeżywalność komórek beta wysp trzustkowych w warunkach niskiej zawartości tlenu. Wyniki uzyskane przez naukowców z Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej mają ogromne znaczenie dla chorych na cukrzycę typu 1.


Wąż jak spaghetti

4 sierpnia 2008, 08:38

Blair Hedges, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Stanowego Penyslwanii, który specjalizuje się w wynajdywaniu rekordowo małych płazów i gadów, odkrył na Barbadosie najmniejszego węża świata (żabę i jaszczurkę wytropił także na Karaibach). Dorosłe osobniki osiągają rozmiary 10-centymetrowej nitki spaghetti. Nic dziwnego, że przy kurczących się wskutek rozwoju rolnictwa i budownictwa habitatach przedstawicieli tego gatunku łatwo przeoczyć...


Krucjaty północne = wymieranie gatunków + wylesianie

10 grudnia 2012, 11:12

Krucjaty północne, podejmowane przez katolickich królów Danii oraz Szwecji i niemieckie zakony rycerskie, krzyżaków i kawalerów mieczowych, przeciwko poganom w północnej Europie, dają wg autorów publikacji z Science, wgląd w kolonializm, zmiany kulturowe oraz eksploatację ekologiczną. Nie trzeba zaś dodawać, że to kwestie niezmiernie ważne z punktu widzenia współczesnej globalizacji.


Kanadyjskie humbaki uczą się od emigrantów z Alaski

26 stycznia 2026, 10:50

Od wielu lat u wybrzeży Alaski naukowcy obserwują niezwykłą taktykę polowań stosowaną przez humbaki. Polujące zwierzęta wspólnie tworzą duży krąg z wypuszczanego powietrza, otaczając nim ryby i zmuszając do zagęszczenia się. W ten sposób mogą za jednym razem połknąć większą ilość pożywienia. Działanie takie wymaga współpracy, związane jest z istnieniem złożonych więzi społecznych i pokazuje, że humbaki potrafią uczyć się współdziałania. Najnowsze badania pokazują zaś, że uczą się od emigrantów.


To nie ptaki, lecz niedźwiedzie są na Alasce głównymi rozpraszaczami nasion

17 stycznia 2018, 11:38

W południowo-wschodniej Alasce z powodu łososi występuje dużo niedźwiedzi brunatnych i czarnych. Ich spora liczebność oznacza, że stają się one głównymi roznosicielami nasion krzewów wytwarzających jagody.


Nauka latania przez obserwację

2 września 2008, 11:12

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wyposażyli niewielkie śmigłowce w interesujący system sztucznej inteligencji. Dzięki niemu maszyny uczą się latać obserwując manewry wykonywane przez inne śmigłowce.


Marsjański meteoryt z niezwykle dużą zawartością wody

4 stycznia 2013, 13:44

Marsjański meteoryt, znaleziony przed ponad rokiem na Saharze, zawiera 10-krotnie więcej wody niż inne meteoryty pochodzące z Czerwonej Planety. "Czarna Piękność", którego oficjalna nazwa brzmi Northwest Africa (NWA) 7034, waży 320 gramów, a jego wiek został oszacowany na 2,1 miliarda lat


Skąd pochodzi Czerwony Kapturek? Jest starszy, niż się wydaje

26 kwietnia 2026, 09:22

Korzenie Czerwonego Kapturka sięgają głębiej, niż większość z nas przypuszcza. Powszechnie znana wersja pochodzi od Charlesa Perraulta, który opublikował ją w 1697 roku we Francji – to on nadał dziewczynce charakterystyczny strój. Bracia Grimm wydali swoją wersję ponad sto lat później, prawdopodobnie czerpiąc bezpośrednio z tekstu Perraulta za pośrednictwem wykształconego hugenota.


W okolicach Tikal znaleziono dziesiątki tysięcy nieznanych budowli Majów

5 lutego 2018, 12:07

W gwatemalskiej dżungli w okolicach Tikal, stolicy państwa Majów, odkryto dziesiątki tysięcy nieznanych dotychczas budowli. Tamtejsza populacja musiała liczyć miliony osób więcej, niż dotychczas sądzono.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk